Waterschap Vallei en Veluwe

"Waterschappen worden bestuurd door degenen die er belang bij hebben en er aan meebetalen."

Foto VVD-fractie: v.l.n.r. Theo Bos, Sjoerd Mulder en Eric Mackay (fractievoorzitter).

Het Dagelijks Bestuur van Waterschap Vallei en Veluwe heeft de naam College van Dijkgraaf en Heemraden. Voorzitter van het College van Dijkgraaf en Heemraden, is de door de Kroonbenoemde Dijkgraaf. De Waterschappen kennen een monistisch stelsel, dus de DB leden worden uit het AB gekozen.

De verdere samenstelling van het Bestuur, vindt u helemaal onderaan deze pagina.

Wat is een waterschap?
Nederland is een internationaal georiënteerd land met belangrijke zeehavens en een strategische ligging aan de delta van grote Europese rivieren en met een hoge bevolkingsdichtheid. Dat brengt welvaart. Er is ook een eeuwenoude keerzijde: Nederland ligt voor een belangrijk deel onder de zeespiegel. Zonder rivierdijken en zeeweringen zou ons land voor de helft onder water komen te staan. Amersfoort zou aan zee komen te liggen. Zonder gemalen zou het landschap te drassig zijn. Zonder zuivering loopt de volksgezondheid risico. Om dit te voorkomen zijn in Nederland waterschappen opgericht. Deze organisaties hebben als belangrijk kenmerk dat ze zelf belastingen mogen heffen. Het budget voor schoon oppervlaktewater, het zuiveren van ons afvalwater en de veiligheid van de dijken, kan en mag niet worden besteed aan andere zaken. Daarom is een doelheffing ingesteld voor deze drie kerntaken, te weten:  

  • Veilige kades en dijken; 
  • Schoon en voldoende oppervlaktewater, met het juiste grondwaterpeil; 
  • Zuiveren van afvalwater.

Waterschappen houden zich niet bezig met drinkwater. Daar zijn aparte bedrijven voor. Waar waterschappen wel mee te maken hebben is: 

  • Riolering van gemeenten, omdat dit de toeleverancier is van vuil water dat de waterschappen weer schoon maken;
  • Recreatief medegebruik van het water en de dijken.
  • De zogenaamde KRW maatregelen, zoals het aanleggen van natuurvriendelijke oevers en natte ecologische verbindingszones.
  • Naast afvoeren van water in natte tijden, ook bergen van water voor droge tijden.

Samenstelling van een waterschap
Een belangrijk uitgangspunt voor waterschappen is de bekende trits: Belang-betaling-zeggenschap. Dat houdt in dat de waterschappen worden bestuurd door degenen die er belang bij hebben en er aan meebetalen. Op dit moment zijn dat 23 volksvertegenwoordigers (ingezetenen), die iedere vier jaar gekozen worden. En daarnaast  vertegenwoordigers namens grootgebruikers (en betalers), te weten: Agrariërs, Bedrijven en Natuurorganisaties. Deze drie geledingen hebben zogenaamde geborgde zetels, momenteel samen 7 van de 30. Deze 30 vertegenwoordigers vormen samen het Algemeen Bestuur.

Sinds eind 2008 worden de meeste ingezetenen gekozen via rechtstreekse verkiezingen, vergelijkbaar met die voor Gemeenten, Provinciale Staten en Tweede Kamer. De eerste verkiezingen per brief eind 2008 hadden een  lage response. Daarom zijn de verkiezingen in 2015, via de stembus methode en tegelijk met Provinciale Staten gehouden, met een opkomst van bijna 50%

De ontstaansgeschiedenis van waterschap Vallei en Eem
Sinds het ontstaan van de waterschappen in de Middeleeuwen is er een voortdurende opschaling geweest. Het eerste polderambt Veluwe dateert van rond 1360. Van de circa 2.500 waterschappen die Nederland telde in 1952 zijn nu nog 23 waterschappen over. Per 1 januari 2013 vond in ons gebied de laatste fusie plaats. Toen zijn het waterschap Vallei en Eem en het waterschap Veluwe gefuseerd tot het Waterschap Vallei en Veluwe. De VVD vindt dit een goede ontwikkeling omdat met de fusie schaalvergroting wordt bereikt en zo krijgt het waterschap meer slagkracht om als waterautoriteit te kunnen optreden. De fusie heeft bovendien tot meer dan 10 miljoen aan besparingen geleid.

Geografische beschrijving
De bestuurlijke grenzen van Waterschappen volgen sedert hun ontstaan veelal de stroomgebieden van de rivieren en alle wateren die daar op uit komen. Die gebieden vallen daardoor niet samen met die van de provincies. En dit geldt ook voor het waterschap Vallei en Veluwe dat grotendeels in Gelderland ligt. Wel ligt ook een fors deel van haar gebied in de provincie Utrecht. Het gebied omvat de o.a. plaatsen: Apeldoorn, Amersfoort, Ede, Wageningen, Veenendaal, Baarn, Soest, Eemnes, Bunschoten, Spakenburg, Harderwijk, Putten, Ermelo, Nunspeet, Barneveld,  Elburg, Hattem, Dieren, Epe, Voorst. Waterschap Vallei en Veluwe werkt in Nederlands grootste aaneengesloten natuurgebied: de Veluwe, de Gelderse Vallei en Eemland.

Ook water technisch een boeiend werkgebied dat deels begrensd wordt door de rivieren de IJssel, de Nederrijn en de Randmeren. Het gebied omvat op 1 februari 2015  245.000 ha., heeft 1.120.000 inwoners, 37.000 ondernemingen en 37 gemeenten.
Het waterschap Vallei en Veluwe heeft 235 km waterkeringen. 22 grote poldergemalen en 16 rioolzuiveringsinstallaties.

Er is tijdens de fusie gekozen voor huisvesting in Apeldoorn. Na de verhuizing is “Het Nieuwe Werken” ingevoerd. Medewerkers hebben geen eigen werkplek meer en kunnen thuis en onderweg werken. Er is rekening gehouden met een bezettingsgraad van 60%. De VVD staat achter deze werkwijze omdat de eigen ontplooiing meer centraal staat en prestaties worden gevraagd  in plaats van het belonen van aanwezigheid.

Recente ontwikkelingen
In het Regeerakkoord van het huidige Kabinet is de basis voor een Nationaal Bestuurs Akkoord Water gelegd. Daarin is inmiddels vast gelegd dat de waterschappen taken van het rijk en de provincies overnemen. Dit betreft 50% van de kosten van het Hoogwaterbeschermingsprogramma van het Rijk en meestal ook de uitvoering en de muskusrattenbestrijding van de provincies. Hier zijn dus extra kosten aan verbonden. Deze worden grotendeels gedekt  door kostenefficiënt te werken Daarvoor optimaliseren waterschappen bijvoorbeeld  de genoemde afvalwaterwaterketen., De kern daarvan is een projectmatige aanpak van de verwerking van afvalwater van de toiletpot tot en met het zuiveren. En door in de zuiveringsinstallatie innovatief om te gaan met de energie en afvalstoffen die daarbij vrijkomen. Zo wekt de zuiveringsinstallatie in Apeldoorn energie op nu reeds voor duizenden huishoudens en worden vanaf juni 2015 jaarlijks tonnen kunstmestkorrels gefabriceerd. Dit alles vraagt wel om een intensievere samenwerking tussen gemeenten en waterschappen. Het waterbeheerprogramma 2016-2021 voor het waterschap Vallei en Veluwe heeft dan ook als ondertitel partnerschap als watermerk.

Het Algemeen Bestuur van Waterschap Veluwe is als volgt samengesteld:

Ongebouwd 

  3

Bedrijfsgebouwd

  3

Natuurterreinen

  1

Ingezetenen*

23

Totaal

30

De categorie *Ingezetenen is samengesteld uit de volgende politieke partijen en groeperingen: 

VVD

3

CDA

3

SGP

3

PvdA

3

CU

3

Veluws Water

2

Water Natuurlijk

3

AWP

2

Lokaal water

2

50+

1